Bút nhóm nhaccodien.info trân trọng giới thiệu cuốn sách: 

Lời người dịch:
Để nhấn mạnh khả năng biểu đạt vượt trội trong một vài trường hợp của nghệ thuật âm nhạc so với nghệ thuật ngôn từ, người ta hay trích dẫn một câu nổi tiếng của Hans Christian Andersen: “Khi ngôn ngữ bất lực, âm nhạc sẽ lên tiếng.” Nhưng trong các tác phẩm thanh nhạc, lời ca cũng là một yếu tố nghệ thuật vô cùng quan trọng. Các tác phẩm khí nhạc thuộc loại âm nhạc chương trình như overture, thơ giao hưởng… được lấy cảm hứng từ tác phẩm văn học cũng chiếm một số lượng lớn trong kho tàng âm nhạc cổ điển.

Trong cuộc luận chiến âm nhạc thế kỉ XIX giữa phe ủng hộ âm nhạc chương trình và phe ủng hộ âm nhạc tuyệt đối (còn gọi là âm nhạc thuần túy), chương hợp xướng trong Giao hưởng số 9 của Ludwig van Beethoven được cả hai phe đem ra làm bằng chứng cho luận cứ của mình. Những nhà chủ nghĩa hình thức cự tuyệt các thể loại như opera, ca khúc, thơ giao hưởng vì chúng bộc lộ ý nghĩa rõ ràng. Với họ, chương nhạc này cũng như Giao hưởng số 6 của Beethoven là “có vấn đề” mặc dù họ vẫn coi Beethoven là một trong những nhà tiên phong của âm nhạc thuần túy (đặc biệt là với các bản tứ tấu đàn dây thời kỳ cuối). Còn ở phe ủng hộ âm nhạc chương trình, Richard Wagner coi chương hợp xướng trong bản Giao hưởng số 9 của Beethoven là một minh chứng cho thấy âm nhạc sẽ hay hơn nếu có lời ca bằng câu nói nổi tiếng: “Nơi âm nhạc không thể đi xa hơn nữa, thì lời ca sẽ tới… Lời ca đứng cao hơn tiếng nhạc.”

Bất luận thế nào thì để thưởng thức trọn vẹn hơn Giao hưởng số 9 của Beethoven, người nghe nhạc cổ điển cần phải hiểu được ngữ nghĩa lời thơ của Schiller mà Beethoven đã sử dụng trong chương hợp xướng nổi tiếng đó. Với nhiều tác phẩm thanh nhạc khác cũng vậy. Tập thơ dịch này chỉ là một tập hợp ngẫu nhiên nhỏ bé trong vô vàn những bài thơ hay đã là nguồn cảm hứng cho những nhà soạn nhạc cổ điển sáng tác ra các tác phẩm âm nhạc thính phòng và giao hưởng.

Hà Nội, ngày 8 tháng 3 năm 2009
Lê Ngọc Anh